WWW.BOOK.XLIBX.INFO
FREE ELECTRONIC LIBRARY - Books, abstracts, thesis
 
<< HOME
CONTACTS

Pages:   || 2 | 3 | 4 | 5 |   ...   | 71 |

«Gniezno 2012 RADA NAUKOWA „STUDIA GNESNENSIA” ks. prof. dr hab. Kazimierz Śmigiel – UKW Bydgoszcz ks. prof. dr hab. Jerzy Stefański – UAM ...»

-- [ Page 1 ] --

STUDIA GNESNENSIA

STUDIA GNESNENSIA

TOM XXVI

Gniezno 2012

RADA NAUKOWA „STUDIA GNESNENSIA”

ks. prof. dr hab. Kazimierz Śmigiel – UKW Bydgoszcz

ks. prof. dr hab. Jerzy Stefański – UAM Poznań

ks. prof. dr hab. Marek Pyc – UAM Poznań

ks. prof. dr hab. Jerzy Szymik – UŚ Katowice

ks. prof. dr hab. Tadeusz Dola – UO Opole o. prof. dr hab. Zdzisław Kijas OFM – Rzym, PWT „Seraficum” (Włochy) o. prof. dr hab. Piotr Nawrot SVD – UAM Poznań – La Paz (Boliwia) ks. prof. UAM dr hab. Bogdan Czyżewski – UAM Poznań

REDAKTOR NACZELNY

ks. prof. dr hab. Marek Pyc

RECENZENCI

ks. prof. dr hab. Bogdan Ferdek – PWT Wrocław ks. prof. dr hab. Henryk Wejman – US Szczecin ks. prof. KUL dr hab. Adam Maj COr – KUL Lublin o. prof. UKSW dr hab. Leon Nieścior OMI – UKSW Warszawa o. prof. PWT dr hab. Kazimierz Lubowicki OMI – PWT Wrocław ks. prof. UPJPII dr hab. Tadeusz Dzidek – UPJPII Kraków ks. prof. UMK dr hab. Dariusz Kotecki – UMK Toruń ks. dr hab. Wiesław Łużyński – UMK Toruń Czasopismo „Studia Gnesnensia” jest dostępne obecnie zarówno w formie drukowanej, jak i elektronicznej, przy czym wersja papierowa jest wersją pierwotną.

STRONA INTERNETOWA „STUDIA GNESNENSIA”

http//:studiagnesnensia.archidiecezja.pl POMYSŁ OKŁADKI Radosław Karbowiak

SKŁAD KOMPUTEROWY

Tomasz Brończyk ISSN 0239-9407 Za zezwoleniem władzy duchownej

REDAKCJA STUDIA GNESNENSIA

62-200 Gniezno, ul. Seminaryjna 2, tel. (61) 426 46 61

WYDAWCA:

Prymasowskie Wydawnictwo Gaudentinum Sp. z o.o.

62-200 Gniezno, ul. Kancl. J. Łaskiego 11, tel. (61) 425 58 15

PISMO ŚWIĘTE I PATROLOGIA

Studia Gnesnensia Ks. Janusz NAWROT Tom XXVI (2012) 5–23 Teologiczne uzasadnienie wierności przymierzu Czasowniki šāma‘ i ‘āśâ w tekstach prawniczych ST Teksty stanowiące dziedzinę badań zakreślonych ramami niniejszego artykułu posiadają wspólną, bardzo ważną cechę. We wszystkich pojawia się jeden podmiot otrzymujący nakaz słuchania i wypełnienia1. Połączenie obu czasowników nadaje pierwszemu z nich wyraźny sens posłuszeństwa wyrażającego się w wierności nadanym przepisom prawa, nie zaś jedynie prostego ich słuchania.

Słuchanie wprowadza bowiem w stan pełnej świadomości tego, co zostało zakomunikowane. Ta zaś żąda zdefiniowania (pozytywnego) własnej postawy tych, którzy usłyszeli. Należy też zauważyć, że oba czasowniki nie odnoszą się do szczegółowych, konkretnych przepisów prawa, lecz definiują ogólną postawę ludu wobec tego, co ustanawia Bóg przez Mojżesza.

Pod względem gramatycznym sześć z nich zapisanych zostało w trybie warunkowym przy użyciu spójnika ’im, „jeśli, jeżeli” (Wj 15,26; 23,22; Pwt 15,5; 28,1;

Gwoli ścisłości rzeczone połączenie w wyznaczonym temacie porządku występują bardzo wiele razy także w tekstach pozaprawniczych, w przypadku, gdy pojawiają się dwa różne podmioty wykonawcze obu czasowników (Rdz 31,1; 34,7; 39,19; Pwt 17,4; Joz 2,10; 7,9; 9,3.9; 10,1; Sdz 11,10; 1 Sm 2,22-23; 31,11; 2 Krl 19,11.25; 1 Krn 10,11; Ne 2,19; 6,16; 9,17; 13,27; Prz 20,12; Koh 4,17; Iz 33,13; 36,16; 37,11.26;

48,5.14; 64,3; Jr 8,6; 18,13; 26,3; 32,23; 33,9; 41,11; 50,29; Lm 1,21). Kolejną znaczną listę tych czasowników posiadają także teksty pozaprawnicze zawierające jeden wspólny podmiot wykonawczy (Wj 18,24; Pwt 7,12; 13,12; 19,20; 26,14; 34,9; Sdz 2,2.17; 1 Sm 15,19; 28,18; 2 Sm 12,18; 1 Krl 3,28; 5,22; 8,32.39.43.45.49; 20,25 = 2 Krn 6,23.33.35.39; Dn 9,19 (tu prośba do Boga); 2 Krl 17,40; 18,12.31; 21,9; 22,13;

Ne 8,15; 9,29; Est 1,20; Ps 66,16; Iz 48,3; (Bóg); 65,12; 66,4; Jr 11,8; 35,10.18; 36,3;

Ez 33,31-32). Stosunkowo niewielka liczba tekstów pozaprawniczych stosuje natomiast odwrotną kolejność omawianych czasowników, którymi tutaj się nie zajmujemy.

6 Ks. Janusz NAWROT 1 Krl 11,382; Jr 17,243) w kilku przypadkach z możliwą wersją negatywną (Kpł 26,14; Pwt 28,15). Natomiast pozostałe zanotowane są w trybie rozkazującym (Pwt 4,1; 5,1; 6,3; 12,28; 27,10; 30,8; Jr 11,4.6). Niektóre wprowadzone zostały kolejnym spójnikiem warunku lub życzenia4 kî, „jeśli, byleby” (Pwt 13,19; 28,13).

Niektóre spośród nich nie są tekstami o charakterze nakazowym, lecz posiadają formę zobowiązania (Pwt 5,27) lub życzenia ludu wobec Boga i Mojżesza (30,12lub odwrotnie: Boga wobec ludu (Pwt 31,12).

Tam, gdzie słowa nakazu lub życzenia kierowane są w stronę ludu, ich

struktura jest niezwykle przejrzysta i łatwa do uchwycenia:

a) Mojżesz w imieniu Boga żądający posłuszeństwa,

b) Izrael jako adresat mowy,

c) obietnica (lub groźba) związana z posłuszeństwem (lub nie, w razie odmowy)5.

Opisując teologię powyższych tekstów, warto zwrócić uwagę na obietnice i groźby w nich zawarte, ponieważ to one właśnie – obok przypomnienia o uczynionych w przeszłości dobrodziejstwach – stanowią jeden z fundamentów żądania od ludu wierności przez Boga.





1. Obietnice dla ludu wiernego przymierzu

–  –  –

Prezentowaną część wersetu uzasadniającą posłuszeństwo można nazwać

obietnicą, jakkolwiek posiada ona dwie charakterystyczne cechy:

• jest obietnicą o charakterze negatywnym, Ów tekst, jakkolwiek spełnia warunki wyznaczone zakresem badanego materiału, nie zostanie omówiony z racji adresata, którym był zbuntowany przeciw dynastii Dawidowej i samemu królowi Salomonowi generał jego wojsk – Jeroboam – który zasiadł na tronie Izraela po odłączeniu się od Judy jako Jeroboam I. Wbrew Bożej obietnicy doprowadził on królestwo północne do bałwochwalstwa, jak to notuje 1 Krl 12,26-33.

Cytat ten zawiera oba potrzebne czasowniki oraz spójnik warunku i nie ustawia wyrazów w jednej linii ze wspólnym przedmiotem, którym jest wierność Bożym zaleceniom. Czasownik ‘āśâ bowiem odnosi się do niewnoszenia ciężarów do Jerozolimy podczas szabatu. Z tej racji nie zostanie on omówiony dokładniej.

Por. L. Koehler, W. Baumgartner, J.J. Stamm, Wielki słownik hebrajsko-polski i aramejsko-polski Starego Testamentu, P. Dec, (red. wyd. pol.), PSB, Vocatio, Warszawa 2008, s. 445 (n. 14).

W niektórych przypadkach pojawiają się one w wersetach następnych, jednak zawsze

–  –  –

• odnosi do doświadczenia przeszłości, jaką Izraelici przeżywali, będąc w niewoli egipskiej.

Ów negatywny charakter obietnicy widać w braku jakichkolwiek dóbr, których lud mógłby się spodziewać w zamian za wierność. Taka taktyka ze strony Boga jest wysoce skuteczna zważywszy na doświadczenie przeszłości Izraela, który był świadkiem kar zesłanych na ciemiężących go Egipcjan w postaci plag.

Stają się one tym samym swoistym nauczycielem zarówno dla pokoleń, które opuściły ziemię niewoli, jak i przyszłych, które świadkami wielkich wydarzeń nie będą. Zastanawiać jednak musi użycie w tekście rzeczownika maḥălâ, „choroba” na określenie plag spadających swego czasu na Egipt. Rzeczownik ów nie pojawia się wcześniej w tekstach Księgi Wyjścia, a we właściwym opisie plag użyte zostały inne terminy6. Świadczy to o innej tradycji komponującej powyższy cytat. Sam rzeczownik maḥălâ, występuje dość rzadko w tekstach biblijnych hebrajskich, wszędzie w sensie literalnym, jako cierpienie natury fizycznej, dotykające ciało człowieka7. Być może w związku z tym autorowi chodzi szczególnie o plagę šěḥîn, wrzodu egipskiego, który dotknął ludzi, unieruchamiając nawet królewskich czarowników (Wj 9,8-11)8. Równie prawdopodobne jest tu odniesienie do Wj 9,14, gdzie pojawia się zwrot kŏl-maggēpōtaj, „wszystkie moje plagi”, co w w. 15 sprowadzone zostaje do deḇer, zarazy mogącej dotknąć zarówno faraona, jego sługi i cały lud kraju, a co zakończyłoby się niechybną śmiercią wszystkich Egipcjan9. Użycie maḥălâ powiązać należy z Wj 23,25, pojawiającym się w tym samym kontekście zapowiedzi Boga o oddaleniu choroby, jeśli lud będzie oddawał cześć jedynie Bogu Izraela (w. 24). Także tutaj nie chodzi o konkretną boleść, lecz raczej o całość tego, co przytrafiało się ludziom tamtych czasów, a czego mogli się najbardziej obawiać. Czy jednak owo zapewnienie należy taktować jako bezwzględne? Oznaczałoby to, że wierność zobowiązaniom przymierza równa się de facto pełnemu zdrowiu fizycznemu wszystkich członków narodu, co przecież z historycznego i biologicznego punktu widzenia nie było możliwe. Autor zapewne nie miał na myśl aż tak dalece posuniętej opieki Boga, wskazując jedynie, że dzięki swej wierności Izrael nie będzie musiał obawiać się W Wj 7,3 widnieje stwierdzenie „znaki i cuda”; 7,4 zawiera zwrot „wyciągnę rękę moją nad Egiptem”, w w. 5 jest zwrot „przeciw Egiptowi”. Dopiero w 7,27 pojawia się właściwy tu czasownik nōgēp, „dotknąć plagą”, z czego powstał rzeczownik negep, „plaga, nieszczęście” po raz pierwszy użyty w 12,13.

Por. Wj 23,25; 1 Krl 8,37; 2 Krn 6,28; 21,15; Prz 18,14.

Tak sugeruje m.in. Józef Flawiusz w „Przeciw Apionowi” I, 227-320, por. także W.H.C.

Propp, Exodus 1-18. A New Translation with Introduction and Commentary, AB 2, Doubleday, New York – London – Toronto – Sydney – Auckland 1998, s. 578.

Termin deḇer pojawił się już w Wj 9,3, lecz zaraza dotknęła wówczas jedynie zwie

–  –  –

choroby jako plagi spadającej na naród10. Na takie rozumienie wskazuje zarówno kontekst plag egipskich karzących cały kraj ciemiężyciela, jak i przypadek 2 Sm 24, gdy król Dawid samowolnie zliczył lud Pana, grzesząc ciężko. Jedną z możliwości ukarania ludu była właśnie zaraza (deḇer, w. 13), na co Dawid się zgodził11. Za słusznością tej tezy przemawia także przypadek sprawiedliwego Hioba, dotkniętego chorobami, a także znana perykopa J 9,1-3.

Drugi element obietnicy Boga to raczej ukazanie postawy Boga wobec ludu jako jego lekarza. Mimo że rzeczownik rōpê pojawia się w Biblii jedynie w tym miejscu, czasownik rāpâ używany jest dość często, także w połączeniu ze świętym tetragramem12. Warto jednak dodać, że w znakomitej większości przypadków użycia rāpâ uleczenie przez Boga uwarunkowane jest już to nakazem wierności, już to zmianą postawy poszczególnych członków narodu lub całego ludu.

Wj 23,22: będę nieprzyjacielem twoich nieprzyjaciół i będę odnosił się wrogo do odnoszących się tak do ciebie.

Kontekst w. 20-23 wprowadza tajemniczą postać wysłańca jako wykonawcy Bożych poleceń dla ludu. Staje się on dla niego reprezentantem samego Boga, który od posłuszeństwa mu uzależnia swe postępowanie wobec Izraelitów13.

Kolejna z obietnic odnosi się również do przyszłości, lecz nieokreślonej ani co do momentu rozpoczęcia, ani co do długości trwania. Jest to całkowicie naturalne, ponieważ obietnica jest uzależniona od wierności ludu zaleceniom Bożym.

W przeciwieństwie jednak do poprzedniej, odnoszącej się do „wewnętrznej” relacji Bóg – Jego lud, tutaj dotyczy ona bardziej zewnętrznej wobec narodu wybranego relacji Bóg – poganie i to nie wszyscy, lecz ci, którzy odznaczą się nieprzyjaznym postępowaniem wobec Izraela. Bóg de facto gwarantuje tu nienaruszalność polityczną i militarną swego ludu, lecz kosztem tych, którzy chcieliby ją naruszyć, decydując się na prowadzenie jakichkolwiek działań wojennych. Treściowo nawiązuje ona do wcześniejszej obietnicy Boga danej Abrahamowi w Rdz 12,3, Por. D.K. Stuart, Exodus. An Exegetical and Theological Exposition of Holy Scripture, NIV NAC 2, Broadman & Holman Publ., Nashville 2006, s. 367-368.

Warto tu przytoczyć jeszcze znaną perykopę Lb 21,1-9 relacjonującą plagę węży, jako karę za niewierność zaleceniom Mojżesza.

Por. Lb 12,13; 2 Krl 2,21; 20,5.8; 2 Krn 16,12; 30,20; Ps 6,3; 30,3; 41,5; Iz 19,22;

30,26; 57,19; Jr 17,14; 30,17; Oz 6,1. Kananejska konotacja tego połączenia, por.

W.H.C. Propp, tamże.

Por. J. Durham, Exodus, WBC 3, Word Books Publ., Waco 1987, s. 335-336. Posłu

–  –  –

w której pada stwierdzenie, że będzie On złorzeczył tym, którzy złorzeczyć będą Jego wybrańcowi. W ten sposób pokolenie Mojżesza i wszystkie późniejsze wchodzą w linię pierwszej z obietnic. Tu jednak należy zauważyć ważną różnicę między oboma tekstami, że w przypadku ludu obietnica jest uwarunkowana, podczas gdy Abraham otrzymał ją bezwarunkowo. Można spodziewać się, że autor natchniony portretuje fundatora narodu, jako bezwzględnie wiernego Bogu już w momencie jego powołania, czego zresztą dowiodły późniejsze jego dzieje.

Nie jest to jednak dane przyszłym pokoleniom, narażonym na odstępstwa od wierności zasadom przymierza. Z drugiej strony sam naród wezwany zostaje do wierności właśnie na wzór swego protoplasty. Ważne doprecyzowanie treści obietnicy Wj 23,22 przynosi Pwt 28,7 w sformułowaniu, że to sami Izraelici pobiją swych wrogów, którzy uciekać będą przed nimi. Ponieważ jednak stanie się to za

sprawą Boga, oba teksty tworzą pewną zamkniętą całość relacji Bóg – Jego lud:

może on liczyć na pomoc Boga, który stanie u boku wojsk izraelskich, gwarantując im w ten sposób zwycięstwo w przyszłych walkach. Staje się On tym samym wspomożycielem i obrońcą swego ludu. Z kolei egzemplifikacją realizującej się obietnicy są zwycięstwa Jozuego podczas zajmowania ziemi obiecanej. Wierny Bogu następca Mojżesza cieszy się całkowitym poparciem Boga (Joz 1,1-9)14. Tym samym ograniczona do obecności Bożego wysłańca i posłuszeństwa mu teologia tekstu Wj 23,22 zostaje włączona w szerszy postulat wierności narodu wszelkim zaleceniom Bożym: prowadzenie ludu przez niego w drodze do ziemi obiecanej jest częścią planu Bożego opartego na przymierzu zawartym na Synaju15.



Pages:   || 2 | 3 | 4 | 5 |   ...   | 71 |


Similar works:

«1903.] The Navigation of the Connecticut River. 385 THE NAYIGATION OF THE CONNECTICUT RIVER. BY W. DELOSS LOVE. THE discovery of the Connecticut river has been generally attributed hy histoi'ians to Adriaen Block. If Giovanni da Verrazano in 1524 or Estovan Gomez in 1525 sailed by its mouth, we have no record of the fact ; and it is very doubtful whether a river, whose semicircle of sand bars must have proclaimed it such, would have attracted much attention from any navigator seeking a...»

«The Oracle Service Cloud Platform ORACLE WHITE PAPER | MAY 2016 Disclaimer The following is intended to outline our general product direction. It is intended for information purposes only, and may not be incorporated into any contract. It is not a commitment to deliver any material, code, or functionality, and should not be relied upon in making purchasing decisions. The development, release, and timing of any features or functionality described for Oracle’s products remains at the sole...»

«Contemporary Issues In Education Research – Fourth Quarter 2013 Volume 6, Number 4 The Impact Of Course Length On Online Numeric-Based Course Grades Scott Mensch, Indiana University of Pennsylvania, USA ABSTRACT When offering online classes, it is necessary to ensure that all course material and objectives will be covered and learners will be successful in the course. This becomes especially important when the same class material and objectives are offered in a three-, five-, and...»

«THE DATA WAREHOUSE BACKROOM AN INTRODUCTION TO THE MICROSOFT 2008 SQL SERVER INTEGRATION SERVICES WIKIPEDIA COMMONS IS5 / IV2014 DATA WAREHOUSING VERSION 1 AUTUMN 2010 BY JOAKIM SNYGG Department of Computer and Systems Sciences (DSV) Stockholm University (SU) CONTENTS INTRODUCTION PURPOSE AND DELIMITATIONS OVERVIEW THE MICROSOFT ETL TOOLKIT SQL SERVER BUSINESS INTELLIGENCE DEVELOPMENT STUDIO (BIDS) SQL SERVER MANAGEMENT STUDIO (SSMS) THE COMPONENTS OF SSIS THE SSIS PIPELINE ARCHITECTURE DATA...»

«Was zum Teufel ist ein 'Plot Point'? Zur filmwissenschaftlichen Anwendbarkeit eines Begriffs von Syd Field ANTON FUXJÄGER Einleitung 1979 veröffentlichte Syd Field sein Buch Screenplay: The Foundations of Screenwriting1, eine Anleitung zur Abfassung von Drehbüchern. An diesem Text fällt auch in optischer Hinsicht besonders die Präsentation eines Grundmusters der dramatischen Struktur auf, eines groben Modells für den Handlungsaufbau von Filmen, eines Paradigmas eines Drehbuchs. Dieses...»

«Solving and Graphing Linear Inequalities Algebra I Tony Lucas MATH 410 Spring 2010 Introduction Solving and Graphing Linear Inequalities is a unit addressed in Algebra I. The lesson plans created for this unit will review solving and graphing inequalities in one dimension and introduce the concept of solving and graphing linear inequalities. Students will have prior knowledge of solving and graphing linear equations, which will be used to relate the two concepts and show the similarities and...»

«Archaeology Honours Dissertation 40 credits: ARCH4002P. 20 credits: ARCH4001P 1. Timetable 2. What constitutes a good dissertation 3. Junior Honours: choosing a topic and planning 4. Senior Honours: completing the dissertation 5. Format 6. The student/supervisor relationship 7. Submission and assessment 8. Useful reading The undergraduate dissertation is a compulsory part of the Honours Degree course in Archaeology, having the value of two Honours courses (40 credits) for Single Honours...»

«St.Lucia Government Statistics Department National Accounts Sources and Method National Accounts Section Cheriki Building Micoud Street Castries Web Site: www.stats.gov.lc, Email: Statsdept@candw.lc,. Fax: 758-451-8254, Phone: 758-452-3716 A Publication of the Government Statistics Department Dedicated To Those Whose Toils And Sweat Certainly Deserve Mention. Curtis Mathurin Majella Louis Joan Charles Joseph Charlemagne Table Of Contents Page Foreword 7 Introduction To St.Lucia’s National...»

«Journal of Buddhist Ethics ISSN 1076-9005 http://www.buddhistethics.org/ Volume 14, 2007 Shakespeare, Buddha, and King Lear Melvin Sterne Department of English Florida State University msterne@fsu.edu Copyright Notice: Digital copies of this work may be made and distributed provided no change is made and no alteration is made to the content. Reproduction in any other format, with the exception of a single copy for private study, requires the written permission of the author. All enquiries to:...»

«1 The Enchantment of Learning and ‘The Fate of our Times’ Patrick Curry (For ‘Re-Enchanting the Academy’, a conference at Canterbury Christ Church University, 25-27 September 2015) I’m going to proceed by supplying some examples of the enchantment of learning before getting to the bad news: the modern academy. I’ll conclude with a look at what we might do about it. First, let me define my terms a bit. The question of what ‘enchantment’ is could be unpacked at length, but you...»

«Revista Romaneasca pentru Educatie Multidimensionala Romanian Journal for Multidimensional Education ISSN: 2066 – 7329 (print), ISSN: 2067 – 9270 (electronic) Coverd in: Index Copernicus, Ideas. RePeC, EconPapers, Socionet, Ulrich Pro Quest, Cabbel, SSRN, Appreciative Inquery Commons, Journalseek, Scipio, EBSCO     Implications of Globalization on Education Srikant MISRA Revista Romaneasca pentru Educatie Multidimensionala, 2012, Year 4, No. 2, August, pp: 69-82 The online version of this...»

«Companion website: http://www.techdeepweb.com Contact: admin@techdeepweb.com Page 1 of 50 Using the Deep Web: A How-To Guide for IT Professionals Steven R Gruchawka admin@techdeepweb.com November 16, 2005, rev. 2.35 This paper may be freely distributed for educational purposes provided it is not altered or changed in any manner. Using the Deep Web: A How-To Guide for IT Professionals ©2005 Steven R Gruchawka. All Rights Reserved. Companion website: http://www.techdeepweb.com Contact:...»





 
<<  HOME   |    CONTACTS
2016 www.book.xlibx.info - Free e-library - Books, abstracts, thesis

Materials of this site are available for review, all rights belong to their respective owners.
If you do not agree with the fact that your material is placed on this site, please, email us, we will within 1-2 business days delete him.